ทักษะของคนทำงานยุคนี้ เพื่อปรับตัวให้อยู่รอดในโลกธุรกิจหลังโควิด-19

สถานการณ์แพร่ระบาดของโรคโควิด-19 ที่เกิดขึ้นไปทั่วโลก ทำให้พฤติกรรมและวิถีชีวิตประจำวันของคนเปลี่ยนไป และทำให้รูปแบบการทำงานและการดำเนินธุรกิจต่างๆ เปลี่ยนไปจากเดิม จนเกิดเป็น New Normal

เมื่อความก้าวหน้าของเทคโนโลยีที่เข้ามาอำนวยความสะดวก จนสามารถจะทดแทนงานบางอย่างได้อย่างมาก เร่งให้  ตลาดแรงงาน เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว เพราะทักษะการทำงานเดิมๆ ที่มีอยู่อาจไม่เพียงพอสำหรับการทำงานในโลกปัจจุบันอีกต่อไป และทำให้คนทำงานยุคใหม่ต้องเร่งปรับตัวพัฒนาทักษะทั้งการพัฒนาความรู้ในทักษะเดิม (Upskill) และเสริมทักษะความรู้ใหม่ๆ (Reskill) ที่ไม่เคยรู้มาก่อน เพื่อก้าวให้ทันต่อการเปลี่ยนแปลงและรองรับงานหรือหน้าที่ใหม่ที่ต่างจากเดิมให้ได้ เพราะไม่เช่นนั้น อาจจะกลายเป็นคนตกยุคและตกงานเอาได้ง่ายๆ

ท่ามกลางสภาพแวดล้อมทางธุรกิจที่เปลี่ยนแปลงไปอยู่ตลอดเวลา ซึ่งเป็นผลมาจากปัจจัยแวดล้อมทางเศรษฐกิจ พฤติกรรมผู้บริโภค รวมถึงความเปลี่ยนแปลงทางด้านเทคโนโลยี สร้างความท้าทายให้กับภาคธุรกิจและภาคแรงงานค่อนข้างมาก เนื่องจากทักษะองค์ความรู้ที่แรงงานมีอยู่ อาจไม่สามารถรับมือกับการเปลี่ยนแปลงดังกล่าวได้ และอาจนำมาซึ่งปัจจัยเสี่ยงทั้งต่อภาคธุรกิจเอง จากประสิทธิภาพการผลิตที่ลดลง

ความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีทำให้ความต้องการแรงงานในภาคธุรกิจเปลี่ยนไป มีการปรับปรุงประสิทธิภาพการผลิตของธุรกิจให้เพิ่มขึ้น และ พึ่งพาแรงงานลดลง อาทิ เช่น AI (ปัญญาประดิษฐ์) Robot (หุ่นยนต์) ระบบ Automation (เครื่องจักรอัตโนมัติ) และ Big Data (ข้อมูลจำนวนมาก) ซึ่งส่งผลให้ ผู้บริโภคมีความคาดหวังต่อสินค้าและบริการในระดับที่สูงขึ้น

ภาคธุรกิจ จำเป็นต้องมีการนำเทคโนโลยี ขณะเดียวกัน การที่เทคโนโลยีต่างๆ ถูกพัฒนาจนมีต้นทุนต่ำลงส่งผลให้ ผู้ประกอบการ SME หันมาปรับใช้มากขึ้น  ส่งผลให้ธุรกิจมีความต้องการบุคลากร ที่มีความรู้ความเชี่ยวชาญรองรับเทคโนโลยีที่จะนำมาใช้ ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

การแพร่ระบาดของโรคโควิด-19 ส่งผลให้ประเทศต่างๆ มีมาตรการ Lockdown และมาตรการ Social Distancing ส่งเสริมให้ประชาชนอยู่ในที่พักอาศัย ทำงานจากที่บ้าน งดการเดินทาง ออกจากบ้านโดยไม่จำเป็น หรือปิดธุรกิจบางประเภท ส่งผลให้กิจกรรมทางเศรษฐกิจชะลอหรือหยุดลง หรือปรับรูปแบบ ธุรกิจใหม่ และคาดว่าภายหลังการระบาดยุติลง การดำเนินธุรกิจต่างๆ อาจไม่กลับมาเป็นรูปแบบเดิม จากพฤติกรรมประชาชนที่เริ่มคุ้นชินกับเทคโนโลยี อาทิ ซื้อขายสินค้าบนโลกออนไลน์ ติดต่อผ่าน วิดีโอคอลล์ รวมถึงภาคธุรกิจที่จะปรับรูปแบบนำเทคโนโลยีมาใช้   แรงงานจำเป็นต้องเพิ่มทักษะ เพื่อมุ่งสู่งานที่เทคโนโลยีหรือเครื่องจักรอัตโนมัติที่ไม่สามารถทดแทนได้  โดย 10 ทักษะการทำงานใหม่ที่ภาคธุรกิจต้องการหลังยุคโควิด-19 ประกอบด้วย

1. General and Operation Manager : ผู้จัดการฝ่ายปฏิบัติการ

2. Information Technology Services : ผู้ให้บริการเทคโนโลยีสารสนเทศองค์กร

3. Digital Transformation Specialists : ผู้เชี่ยวชาญระบบดิจิทัล

4. Big Data Specialists : ผู้เชี่ยวชาญการวิเคราะห์ข้อมูล

5. New Technology Specialists : ผู้เชี่ยวชาญทางด้านเทคโนโลยีสมัยใหม่

6. Organization Development Specialists : ผู้เชี่ยวชาญการพัฒนาองค์กร

7. Software and Applications Developers and Analysts : นักพัฒนาซอฟต์แวร์และแอพพลิเคชั่น

8. Sale and Marketing Professionals : ผู้เชี่ยวชาญด้านการขายและการตลาด

9.Data Analysts and Scientists : นักวิเคราะห์ข้อมูล

10. AI and Machine Learning Specialists : ผู้เชี่ยวชาญ หรือนักพัฒนาปัญญาประดิษฐ์

สรุปได้ว่า มี 4 ทักษะ ที่คนทำงานจำเป็นต้องมี

1.ทักษะในการคิดวิเคราะห์ แก้ปัญหาและความเข้าใจที่ต้องใช้ทักษะของคน เพื่อมาเสริมการใช้เทคโนโลยี AI และระบบอัติโนมัติ

2.ทักษะรองรับการ Work From Home ซึ่งเป็นกระแสที่เกิดขึ้นมาสักระยะ และบางองค์กร มีการนำไปปฏิบัติ แต่จากการระบาดของโควิด-19 ส่งผลให้องค์กรธุรกิจต่างๆ ที่ยังไม่มีแผนด้านนี้มาก่อน เริ่มหันมาวางแผน เพื่อรองรับ อาทิ ทักษะทางด้านคอมพิวเตอร์ การใช้โปรแกรมสนับสนุนการทำงาน เช่น การเก็บไฟล์บน คลาวด์ และทักษะทางด้านการประชุมและการนำเสนอการประชุมผ่านออนไลน์ เป็นต้น

3.ทักษะทางด้านเทคโนโลยี ทั้งเครื่องจักร และแอพพลิเคชั่นต่างๆ ซึ่งมีความหลากหลาย เพื่อนำมา ประยุกต์ใช้ร่วมกันอย่างมีประสิทธิภาพ อาทิ การควบคุมหุ่นยนต์ การใช้ปัญญาประดิษฐ์ บิ๊กดาต้า รวมถึงคลาวด์ เทคโนโลยี เป็นต้น

4.ทักษะที่รองรับด้านการค้าออนไลน์ ที่ถือเป็น New Normal หลังการระบาดของโควิด-19 อาทิ ทักษะทางด้านภาษาเพื่อสนับสนุนการค้าบนโลกที่ไม่มีพรมแดน รวมถึงทักษะทางด้าน Digital Marketing และ ผู้เชี่ยวชาญด้านอีคอมเมิร์ซ และโซเซียลมีเดีย (โฆษณา การสื่อสาร Chat Bot E-mail marketing) การเขียนคอนเทนท์ ทักษะการใช้กราฟฟิกต่างๆ เช่น Photoshop การทำรูป การตัดต่อวิดีโอ รวมถึงการออกแบบ เว็บไซต์

ในส่วนของผู้ประกอบการ ภาคธุรกิจต้องปรับตัว และผลักดันแรงงานของตัวเอง โดยมี 3 ประเด็นสำคัญ ประกอบด้วย

1. การวางตำแหน่งธุรกิจของตนเอง ว่าจะปรับตัวไปอยู่ในจุดไหน จะใช้เทคโนโลยีแบบใดภายใต้ความพร้อมหรือศักยภาพของธุรกิจที่มี รวมถึงต้องสำรวจว่าบุคลากรมีองค์ความรู้เพียงพอที่จะตอบโจทย์และรองรับธุรกิจในระยะข้างหน้าได้มากน้องแค่ไหน ถ้าหากว่ายังไม่พร้อมก็ส่งไปฝึกเพิ่มเติม

2. การกระตุ้นให้บุคลากรในองค์กรเห็นความสำคัญของการเพิ่มทักษะความรู้ที่จำเป็นต่องาน โดยชี้ให้เห็นถึงองค์ความรู้ที่ยังขาดในด้านใด ขณะเดียวกันธุรกิจก็ต้องสร้างแรงจูงใจให้บุคลากรเกิดความสนใจเรียนรู้

3.ร่วมมือกับองค์กรภายนอก
 พัฒนาหลักสูตรที่ต้องการและใช้ได้จริง ควบคู่ไปกับการพัฒนารูปแบบการเรียนนอกเหนือจากในห้องเรียน มาเพิ่มการเรียนผ่านระบบออนไลน์ โดยเฉพาะคอร์สการเรียนสั้นๆ ที่เหมาะกับแรงงานหลากหลายวัย เพื่ออำนวยความสะดวกให้กับคนรุ่นใหม่ที่ต้องการเรียนรู้ตลอดชีวิต